سلامت دهان، سلامت بدن

مراقبت از سلامت دهان مانند دیگر نقاط بدن بر سلامت تاثیر بسزایی دارد. در این مقاله به بررسی ارتباط بیماری های دهان و دندان و سلامتی می پردازیم.

آیا عفونت باکتریایی دهان بر سلامت قلب تاثیر می گذارد؟

برطبق یافته های برخی مطالعات، افرادی که مبتلا به بیماریهای لثه هستند، بیشتر از دیگران ( افراد دارای لثه ی سالم) مستعد بیماری قلبی هستند.

علت این مسئله هنوز روشن نیست. بیماریهای لثه عامل بیماریهای دیگر (بجز بیماری قلبی) شناخته نشده اند.

بیماری لثه و دیابت

دیابت مقاومت بدن را در برابر عفونت کاهش می دهد. قند خون بالا ریسک ابتلا به بیماری لثه را افزایش میدهد. همچنین، عارضه های لثه، کنترل سطح قند خون را دشوارتر می کند.

با کنترل قند خون در حد نرمال می توانید از لثه تان محافظت کنید. بعد از هر وعده ی غذایی، دندانهایتان را مسواک بزنید و نخ دندان استفاده کنید، سپس، با دهانشویه ضدعفونی کننده دهانتان را آبکشی کنید. دو بار در سال به دندانپزشک مراجعه کنید.

گاها نیاز است دفعات بیشتری در سال این کار تکرار شود.

خشکی دهان و زبان باعث پوسیدگی دندان می شود

افراد زیادی در دنیا مبتلا به سندرم شوگرن (Sjögren’s syndrome)  (یک نوع اختلال التهابی دستگاه ایمنی) هستند.

این افراد بیشتر مستعد بیماریهای لثه اند چون سیستم ایمنی بدن آنها به اشتباه به مجرای اشک و غدد بزاق حمله می کند و در نتیجه دهان و چشم شان خشک می شوند.

این عارضه به نام زروستومیا  (xerostomia) معروف است. بزاق دهان از دندانها و لثه در برابر باکتری عامل التهاب لثه و حفره دندان محافظت می کند، بنابراین، دهانی که همیشه خشک باشد، بیشتر مستعد ایجاد بیماریهای لثه و پوسیدگی دندان است.

داروهایی که دهان را خشک می کنند

با علم به اینکه دهان خشک عامل عارضه های باکتریایی لثه و دندان است، بهتر است داروهایی که مصرف میکنید را بررسی کنید. آنتی هیستامین ها (ضد حساسیت ها) ، ضد احتقان ها، مسکن ها و داروهای ضد افسردگی باعث خشکی دهان می شوند.

در مورد تاثیر داروهای مصرفی تان و راهکارهای پیشگیری از خشکی دهان با پزشک و یا دندانپزشک خود مشورت کنید.

استرس و دندان قروچه (ساییدن دندانها به هم)

اگر استرس و افسردگی دارید، بیشتر در معرض ابتلا به بیماریهای دهان قرار می گیرید. بدن افرادی که استرس دارند، هورمون کورتیزول بالایی ترشح می کند که برای بدن و لثه ها مخرب است.

همچنین استرس و بهداشت دهانی ضعیف به هم مربوطند؛ چون، 50 درصد از مردم وقتی تحت فشار  استرسند، دندانهایشان را مسواک و نخ دندان نمیزنند.

عادتهای دیگری که با استرس همراهند، سیگار کشیدن، نوشیدن الکل و فشار دادن و ساییدن دندان ها روی هم است.

پوسیدگی استخوان و از بین رفتن دندان

بیماری شکنندگی و پوکی استخوان (osteoporosis)   بر تمام استخوانهای بدن از جمله استخوان فک تاثیر گذار است. باکتریهای بیماری پریودنتیت  (periodontitis)، ( التهاب و عفونت لثه ها که باعث تحلیل استخوان تکیه گاه لثه می شود)، باعث شکستن استخوان فک می شوند.

یک نوع داروی پوکی استخوان به نام بیس فسفونات (bisphosphonates)، ریسک ابتلا به عارضه ی استئونکروز (osteonecrosis) -که منجر به از بین رفتن استخوان فک می شود- را افزایش میدهد.

این مشکل برای کسانی که جراحی لثه انجام داده اند ممکن است پیش بیاید. در مورد مصرف بیس فسفونات با پزشک مشورت کنید.

رنگ پریدگی لثه و کم خونی

اگر کم خونی داشته باشید، دهانتان رنگ پریده و دردناک می شود. در این حالت، زبان متورم و صاف میشود. التهاب زبان گلوسیتیس (glossitis) نام دارد.

در بیماری کم خونی یا انمیا (anemia)، بدن گلبولهای قرمز کافی ندارد و یا اینکه گلبولهای قرمز هوگلوبین کافی تولید نمی کنند.

در نتیجه، اکسیژن کافی به بدن نمی رسد. درمان کم خونی، بسته به نوع آن متفاوت است. در مورد نوع کم خونی ای که به آن مبتلا هستید و درمانش، با پزشک خود مشورت کنید.

اختلال تغذیه منجر به تحلیل رفتن مینای دندان می شود

احتمالا اولین شخصی که متوجه اختلال تغذیه یا بولیمیا میشود، دندانپزشکتان است. اسید معده که بر اثر استفراغ های پیاپی به دهان وارد می شود، تدریجا مینای دندان را از بین می برد.

پاکسازی دهان هم تورم دهان، گلو و غدد بزاق و همچنین  ایجاد بوی بدن دهان را تحریک می کند. اختلالات تغذیه مانند انورکسیا (Anorexia) و بولیمیا(bulimia)  کمبود های غذایی جدی را سبب می شود که بر سلامت دندان اثر منفی می گذارد.

برفک دهان و اچ آی وی

افرادی که  بیماری اچ آی وی یا ایدز (HIV or AIDS) دارند، مبتلا به برفک دهان، زگیل دهان، تبخال، آفت، لکوپلاکیای مویی (تشکیل تکه های سفید پرزدار روی زبان و داخل دهان) می شوند.

علت آن سیستم ایمنی بدنی ضعیف و ناتوانی آن در برطرف کردن عفونتهاست. افرادی که ایدز دارند، دچار عارضه ی دهان خشک هم می شوند که در اثر آن پوسیدگی دندان و همچنین دشواری در هضم، جویدن، قورت دادن و تکلم پیش می آید.

درمان بیماریهای لثه در درمان آرتریت روماتوئید موثر است

افرادی که از بیماری آرتریت روماتوئید  rheumatoid arthritis (RA)( یا روماتیسم: یک بیماری مزمن و التهابی مفاصل) رنج میبرند، هشت بار بیشتر از افراد دیگر که درگیر این بیماری نیستند مستعد ابتلا به بیماریهای لثه اند. تورم وجه مشترک این دو بیماری است که آنها را تشدید می کند.

بیماران مبتلا به روماتیسم در مسواک و نخ دندان زدن با مشکل مواجه میشوند، چون مفاصل انگشتان دستشان آسیب دیده است و کاربرد و توانایی سابق خود را از دست داده اند.

اما جای امیدواری است که با درمان بیماری تورم و عفونت لثه، از درد و تورم در مفاصل نیز کاسته می شود.

از دست دادن دندان و بیماری کلیه

افراد مسن که دندان های خود را از دست داده اند بیشتر از دیگران ( که دندان دارند) در معرض ابتلا به بیماریهای مزمن قرار می گیرند. اینکه چطور بیماری کلیه و بیماریهای پریودنتال (اطراف دندان) به هم مربوطند، 100% مشخص نیست.

اما بر طبق یافته های محققان، بیماریهای التهابی مزمن وجه مشترک بین این دو هستند. بنابراین، مراقبت از دندان ها و لثه، ریسک پیشرفت بیماری مزمن کلیه را کاهش می دهد.

بیماری لثه و زایمان زودرس

اگر بیماری لثه دارید و باردار هم هستید، احتمال اینکه نوزادتان زودتر از موعد بدنیا بیاید و همچنین جثه ای کوچکتر از حد نرمال داشته باشد بالاست. هنوز علت ارتباط این دو وضعیت شناخته نشده است.

شاید دلیلش عفونت یا تورم باشد. بارداری و تغییرات هورمونی آن بیماری لثه را تشدید می کند. در این مورد به دکتر متخصص زنان و زایمان و دندانپزشک مراجعه کرده و از آنها برای محافظت از خود و فرزندتان کمک بخواهید.

ظاهر لثه ی سا لم

لثه ی سالم محکم و به رنگ صورتی است. رنگ آن قرمز و متورم نیست. برای سالم نگهداشتن لثه باید بهداشت دهانی را رعایت کنید. حداقل دوبار در روز دندانهایتان را مسواک بزنید. حداقل یکبار در روز نخ دندان استفاده کنید.

یک یا دوبار در روز با دهانشویه ضدعفونی کننده دهانتان را آبکشی کنید. در فواصل معین به دندانپزشک مراجعه کرده و از کشیدن سیگار و یا جویدن تنباکو خودداری کنید.