تشخیص مشکلات و بیماری ها از روی زبان

در این مقاله به بررسی تشخیص مشکلات و بیماری از روی زبان می پردازیم، بهتر است از نشانه هایی که بر روی زبانتان به وجود می آید و اینکه چه موقع نیاز به مراجعه به پزشک دارید آگاه باشید.

وجود برآمدگی، تکه های سفید یا زرد و لکه روی زبانتان معمولا نشانه ی بدی نیست. اما گاها این موارد میتوانند علائم آنچه که در بدنتان اتفاق می افتد باشند. عفونت، استرس و مسائل پزشکی و حتی افزایش سن نیز اثرات خود را بر روی زبانتان  می گذارند.

۱- تکه های سفید روی زبان

تکه های سفید کرمی که روی زبانتان هستند، ممکن است برفک (یک عفونت قارچی) باشند.

اغلب این حالت بعد از بیماری و استفاده از داورهایی که توازن باکتریها را در دهانتان برهم میزنند، اتفاق می افتد.

تکه های سفیدی که شکلشان مانند تور به نظر می رسد، نشانه ی بیماری لیکن پلان (بیماری التهابی پوست که بر اثر آن سیستم ایمنی بدن به بافت های دهان حمله می کند) است.

اگر تکه های سفید و سختی روی زبانتان می بینید که پاک نمی شوند، احتمال بیماری لکوپلاکیا وجود دارد که به سرطان مربوط است.

در صورت دیدن این تکه ها روی زبانتان حتما به دندانپزشک مراجعه کنید.

۲- وجود مو روی زبان

اگر بر روی زبانتان پوششی خزه مانند به رنگ مشکی، قهوه ای یا سفید وجود دارد؛ به این عارضه دچار شده اید.

این پوشش ها رشته های پروتئین هستند که درونشان باکتری و غذا گیر کرده است و به شکل بر آمدگی در آمده اند. این پوشش با کشیدن مسواک روی زبان از بین می رود.

اگر تکه های خزه مانند سفید روی زبانتان شکل گرفته که با مسواک کشیدن از بین نمی روند، پس دچار لکوپلاکیا مودار شده اید.

این مورد برای اشخاصی بوجود می آید که آلوده به ویروس اپشتین بار یا اچ آی وی (بیماری های جدی و مزمن ویروسی) هستند.

۳- زبان سیاه

زبان مو دار ممکن است به رنگ سیاه در آید. اگرچه، خود زبان هم هنگامیکه آنتی اسید را با ماده ای به نام بیسموت مصرف کنید سیاه می شود.

در بعضی افراد وقتی با بزاق دهان ترکیب شود، رنگ زبان را سیاه می کند. این مورد بی ضرر است و با اتمام مصرف دارو به پایان می رسد.

۴- زبان قرمز روشن

زبان قرمز به رنگ توت فرنگی می تواند یکی از نشانه های اولیه ی بیماری کاواسکی باشد.

این بیماری جدی و نادر است و در آن عروق خونی در تمام بدن دچار التهاب می شوند و اکثرا در کودکان اتفاق می افتد.

همینطور، این عارضه ممکن است نشانه ی مخملک هم باشد. اگر سطح زبان قرمز، هموار و دهان دردناک باشد، علتش کمبود ویتامین ب ۳ در بدن است.

۵- زبان سوخته

اگر احساس سوختگی در زبانتان – مثل سوختن با چای یا غذای داغ- دارید یا در دهانتان مزه ی فلز یا تلخی احساس می کنید احتمالا دچار سندرم دهان سوزان هستید.

برخی از عارضه های سلامتی مانند دهان خشکی، عفونت، بازگشت (رفلاکس) اسید معده و دیابت ممکن است علل آن باشند.

در بعضی افراد مواد غذایی اسیدی مثل آناناس و همچنین خمیر دندان، دهانشویه، آبنبات یا آدامس این حالت را ایجاد می کنند.

۶- زبان هموار و صاف

اگر زبانتان بدون برآمدگی های کوچک است، به شکل هموار و رنگ قرمز در می آید. در صورتیکه دچار کمبود آهن، اسید فولیک یا ویتامین های ب هستید، زبانتان صاف می شود.

علاوه بر اینها، عفونت، بیماری سلیاک و بعضی داروها هم علل این عارضه هستند. اگر زبانتان از تکه های صاف و برجسته تشکیل شده، پس زبان جغرافیایی دارید.

این علاثم گاهی همراه با درد و احساس سوختگی همراه هستند. این عارضه در اغلب موارد بی ضرر است، اما در بعضی موارد با بیماریهای پسوریاسیس و لیکن پلان (بیماریهای جدی التهابی پوست) در ارتباط اند.

۷- برآمدگی در زبان

زیر زبان محل مناسبی برای پیدایش آفت یا زخم دهان است. آفت ها برآمدگی های کوچک قرمز یا سفید رنگ هستند که بعد از مدتی خودبخود از بین میروند.

برآمدگی که در نوک زبان بوجود می آید، به نام پاپیلیت زبانی گذرا transient lingual papillitis)) شناخته می شود.

به این مورد جوش دروغ هم می گویند و باعث ناراحتی می شود. ویروس هم می تواند عامل بوجود آمدن تعدادی برآمدگی در بالا و طرفین زبان باشد.

اگر برجستگی در رو یا زیر زبانتان دارید که دردناک است و از بین نرفته است، باید این مسئله را با دندانپزشک خود در میان بگذارید. در این صورت،  احتمال وجود سرطان دهان درنظر گرفته می شود.

۸- زبان زخمی

زبان شما پایانه های عصبی زیادی دارد، پس در صورت گاز گرفتن یا ضربه زدن به آن، دردناک  می شود.

زخم های دهان، آفت ، لیکن پلان یا زبان جغرافیایی عارضه های دردناکی هستند. همچنین داروها و عفونت هم دهانتان را زخم می کنند.

در بعضی موارد درد زبان نشان از بیماری سرطان دارد، مخصوصا اگر برجستگی، برآمدگی یا تکه های سفید روی دهانتان مشاهده می کنید. حتما این موارد را با پزشک در میان بگذارید.

۹- مکروگلوسیا

اگر زبانتان نسبت به دهانتان خیلی بزرگتر است، طبعا فضای زیادی را اشغال می کند، تا حدی که اثر دندان هایتان روی لبه های ی زبانتان می ماند.

در این مورد پزشک علل پایه ی این عارضه مانند کم کاری تیروئید، عفونت و آلرژی را بررسی میکند و سپس به درمان این عارضه می پردازد.

۱۰- زبان شیاردار

 در اثر افزایش سن احتمال بروز شیارهای عمیقی روی زبانتان افزایش می یابد. این شیارها به علت سندرم دان، پسوریاسیس و همچنین سندرم شوگرن ( عارضه ای مزمن که بر اثر اخلال در عملکرد غدد بروز ریز رخ می دهد) آشکار می شوند.

این مورد جدی نیست فقط برای زدودن باکتری و غذاها باید به آرامی زبان را مسواک بزنید. در صورتیکه پزشک علت شیارهای دهان را تشخیص داده و به معالجه ی آنها بپردازد، وضعیت شیارها بهتر می شود.

۱۱- علائم سرطان دهان

گرچه بسیاری از نقطه ها، برآمدگی  ها و تغییر رنگ روی زبان بیضرر هستند، بهتر است نشانه ها و علائم سرطان را نیز بشناسیم.

این علائم زخم ها، برآمدگی ها، درد زبان و دشواری در جویدن و قورت دادن می باشند. اگر وجود این علائم بیش از ۲ هفته طول کشید، به پزشک مراجعه کنید.