چرا مزه ی غذاها تغییر کرده است؟

اگر مزه ی غذاها نسبت به قبل عوض شده است، بهتر است به این تغییر توجه کنید

چون حتما دلیلی دارد که شما و پزشکتان قادر به پیدا وحل کردن آن هستید. وقتی در حال خوردن غذا هستید، دو حس همزمان عمل می کنند: جوانه های چشایی مزه ها را تشخیص می دهند.

چهار مزه ی پایه شیرین، شور، ترش و تلخ اند. همزمان با حس چشایی،  حس بویایی تان به شما این اجازه را می دهد که از عطر خوش غذا لذت ببرید.

وقتی که یکی از این دو حس دچار نقص شوند، مزه ی غذاها تغییر میکند و حس چشایی تان درست عمل نمی کند.

در صورتیکه از غذایتان لذت ببرید به بیشتر خوردن تشویق می شوید. البته حس بویایی تان کاری بیشتر از کمک به لذت از طعم غذا انجام می دهد، مثلا با حس کردن بوی دود، نسبت به خطر آتش سوزی آگاه می شوید. پس فهمیدن اینکه چرا حس چشاییتان تغییر کرده و یا عمل نمیکند، مهم است.

سن

با افزایش سن، تشخیص مزه ها سخت تر می شود. برخی خانم ها جوانه های چشایی خود را در دهه ی چهارم زندگی شان از دست می دهند. در مورد آقایان این تغییرات در دهه ی پنجم زندگی شان اتفاق می افتد.

همینطور، امکال دارد که جوانه های چشاییتان به مرور زمان کوچک شده و در نتیجه حستان ضعیف تر شود. حس های مزه های شور و شیرین زودتر ضعیف میشوند. سپس، درک مزه ی تلخی و ترشی سخت می شود.

حس بویاییتان نیز با افزایش سن تضعیف می شود. این حس در سنین ۳۰ تا ۶۰ سالگی در بالاترین حد خود و به مرور زمان با افزایش سن کم می شود. بعضی از افراد سالخورده این حس را کلا از دست می دهند.

فرآیند تضعیف حس چشایی قابل برگشت نیست. اما، تنها دلیل تضعیف آن افزایش سن نیست. درصورتی که دلیل دیگرقابل درمانی برای این مشکل وجود داشته باشد، باید با پزشک خود مشورت کنید.

داروها

داروهایی که برایتان تجویز می شود هم احتمال دارد در فرآیند چشایی اختلال ایجاد کنند و یا مواد شیمیایی آنها با بزاق دهانتان ترکیب شوند. با مصرف داروهای زیر هم حس بویایی و چشاییتان دچار خطا می شود:

۱- مهار کننده های ACE

مهارکننده آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین (ACE-inhibitor) به گروهی از داروها گفته‌ می‌شود که با مهار تولید یا عملکرد آنژیوتانسین دو در درمان زیادی فشار خون (هایپرتانسیون) کاربرد دارند. این دسته و داروهای دیگر فشارخون حس چشاییتان را کاهش می دهند، یا مزه ی فلز، تلخ یا شیرین را در دهانتان ایجاد می کنند.

۲- گروههای داروهای ضدافسردگی، ضد حساسیت و دسته های دیگر.

این داروها دهانتان را خشک می کنند؛ بنابراین، طعم ها به جوانه های چشایی نمی رسند.

۳- مسدود کننده های بتا :

بلوک کننده‌های بتا اغلب بلوک‌کننده غیر اختصاصی و باهدف اثر بر گیرنده بتا یک بوده که در قلب و عروق قرار دارد و با بلوک بتا یک، موجب کاهش تعداد ضربان قلب و کاهش فشارخون می‌شوند. این داروها در مداوای بیماریهای شریان‌های کرونری از جمله آنژین صدری کاربرد دارد .

این داروهای قلب حس های بویایی و چشایی شما را مختل می کنند. اگر داروها باعث بروز مشکلی شوند پزشک می تواند در صورت امکان داروهای دیگری را جایگزین آنها کند.

بیماری ها

عوامل زیر بر حس ها تاثیر گذارند:

  • عفونت در بینی، سینوس یا گلویتان
  • جراحت سر، که بر اعصاب چشایی و بویاییتان اثر بگذارد
  • پولیپ یا هر زائده ی دیگر که راه بینی را سد کند
  • وجود آبسه در دهان یا دیگر عارضه های دندان و دهان که مواد بدطعم مانند چرک را آزاد می کنند. مصرف دندان مصنوعی هم میتواند تبعاتی داشته باشد.
  • در برخی افراد، تغییر در حس بویایی و چشایی یکی از علائم اولیه ی بروز بیماری آلزایمر یا پارکینسون می باشد.

درمان سرطان

اگر تحت درمان بیماری سرطان هستید، حس چشاییتان به علت شیمی درمانی مختل می شود. نصف افرادی که تحت درمان بوسیله ی شیمی درمانی هستند به این مشکل دچار می شوند.

داروهای دیگر مانند آنتی بیوتیک ، مورفین یا مواد مخدر حس چشاییتان را تغییر می دهند.

پرتو درمانی به جوانه های چشاییتان و غددی که تولید بزاق را به عهده دارند آسیب می رساند. این مورد حتی احتمال دارد حس بویاییتان را نیز مختل کند.

وقتی غذا صرف می کنید ممکن است متوجه این موارد شوید:

  • مزه ی بعضی غذاها نسبت به قبل فرق می کند.
  • بعضی مواد غذایی بی مزه اند.
  • همه چیز طعم یکسان دارد.
  • در دهانتان مزه ی فلز احساس می کنید به ویژه بعد از خوردن گوشت یا انواع دیگر مواد غذایی حاوی پروتئین

اگر هر کدام از موارد بالا برایتان پیش آمد، به پزشک خود اطلاع دهید. یکی از بخش های مهم کار پزشک برطرف کردن این عوارض جانبی است. بعد از اتمام درمان، حس چشاییتان در بازه ی زمانی حدودا یک ماه به حالت اول بر می گردد.

مصرف دخانیات

تنباکو ( ماده ی موجود در انواع دخانیات) باعث ایجاد آلودگی میشود. این ماده مانع از درک درست شما از رایحه ها شده و حس بویایی تان را مختل می کند؛ بنابراین، اگر مصرف دخانیات را ترک کنید، حس های چشایی و بویایی تان بهبود می یابد.