جلوگیری از پوسیدگی دندان

بعد از سرماخوردگی، پوسیدگی دندان و کرم خوردگی دومین عارضه ای است که سلامتی افراد را به خطر می اندازد. گرچه بروز پوسیدگی دندان معمولا در کودکان و جوانان شایع است؛ هر کسی در هر سنی می تواند مستعد ابتلا به آن باشد.

در این مقاله به بررسی شکل گیری، درمان و جلوگیری از پوسیدگی دندان می پردازیم.

کرم خوردگی دندان (شکل گیری حفره در دندان) چگونه اتفاق می افتد؟

غذا و باکتری عامل اصلی ایجاد حفره در دندان اند. به مرور زمان این حفره ها منجر به پوسیدگی می شوند. این پروسه به شکل زیر اتفاق می افتد.

شکل گیری پلاک

باکتری های گوناگونی در دهان شما وجود دارند. وجود شکر در نوشیدنی ها و غذاها باعث رشد باکتری عامل پوسیدگی دندان می شود.

وقتی شکر با دندانتان تماس پیدا میکند، باکتری از آن تغذیه می کند و سپس اسید تولید می کند. حمله ی اسیدی بیست دقیقه بعد از خوردن نیز ادامه دارد.

  در نتیجه، پلاک باکتریایی ( ماده ای روشن و چسبنده که روی دندان و لثه بوجود می آید) شکل می گیرد.

اگر پلاک هنگامی که هنوز نرم است پاک نشود، سفت و سخت می شود و پاک کردنش دشوار می شود. مخصوصا در دندان های عقبی، پلاک سفت شده تبدیل به محلی بسیار مناسب برای زندگی باکتری خواهد شد.

حمله ی پلاک

اگر پلاک از دهان پاک نشود، اسید و باکتری راهشان را به داخل دندان و لایه های زیرین باز میکنند.

بعد از نابود کردن مینا و عاج دندان، به مواد داخلی و ریشه دندان راه پیدا میکنند و در آخر به عروق خونی و عصب می رسند.

اگر پوسیدگی تا به این مرحله پیشرفت کند، باعث عفونت باکتریایی و چرک دندان می شود.

به دنبال این عفونت ممکن است شما دندان درد شدید، حساسیت دندان و دشواری در حین جویدن غذا را تجربه کنید.

عواملی که شما را در معرض ابتلا به پوسیدگی دندان قرار می دهند عبارتند از:

  • کشیدن سیگار و قرار گرفتن در معرض دود سیگار
  • ابتلا به بیماری دیابت
  • مصرف غذای دارای کربوهیدرات یا شکر زیاد
  • استفاده نکردن مداوم از مسواک و نخ دندان
  • ملاقات نکردن دندانپزشک برای چکاپ یا برررسی دندان ها
  • خشکی دهان یا بزاق کم، زیرا بزاق دهان غذاهای دارای شکر زیاد که به دندان آسیب می رسانند را شسته و مواد معدنی مورد نیاز مینای دندان را تامین می کند.

علائم پوسیدگی دندان

معمولا وقتی پوسیدگی دندان در مراحل اولیه شکل گیری است، شما ناراحتی ای نخواهید داشت.

به همین دلیل است که برنامه منظم ملاقات با دکتر برای انجام چکاپ ضروری است؛ چون جلوی پوسیدگی دندان قبل از پیشرفت آن را می گیرد.

در صورت پیشرفت پوسیدگی، دندان درد در حین خوردن یا نوشیدن چیزی شیرین، داغ یا سرد را تجربه خواهید کرد و همچنین لکه های قهوه ای، سفید یا سیاه روی دندان بوجود می آیند.

7 راه برای جلوگیری از پوسیدگی دندان

1- بعد از صرف غذا با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید.

بهتر است بعد از هروعده غذایی یا حداقل دوبار در روز مسواک بزنید. حتما توصیه می شود از خمیر دندان دارای فلوراید استفاده کنید.

کلینیک رزا همچنین استفاده از نخ دندان را برای پاکسازی بین دندانی و جلوگیری از پوسیدگی دندان پیشنهاد می کند.

اگر غذای شیرین یا شیرینی مصرف کرده اید، باید نیم ساعت صبر کنید و بعد مسواک بزنید؛ چون قبل آن مینای دندان را نیز با مسواک زدن از بین می برید.

در صورتی که نمی توانید از مسواک استفاده کنید، حداقل با آب دهانتان را بشویید یا دهانشویه مصرف کنید.

2- دهانتان را بطور منظم بشویید.

اگر دندانهایتان مستعد پوسیدگی باشند، دندانپزشک به شما توصیه میکند که با دهانشویه حاوی فلوراید دهانتان را آبکشی کنید.

3- سیلنت (مسدود کننده ی شیارهای دندان) مصرف کنید.

استفاده از سیلنت دندان برای همه ی کودکان توصیه می شود. البته این مورد برای بزرگسالان هم مفید است. سیلنت یک پوشش پلاستیکی محافظ است که شیارها و شکاف های دندان (محل تجمع باکتری و غذا) را پر میکند.

سیلنت در سطح دندان های عقب قرار میگیرد و تا 10 سال هم دوام می آورند. پس از این مدت می شود آنها را تعویض کرد.

4- از خوردن مداوم اسنک (ریزه خواری) و نوشیدنی های شکر دار بپرهیزید.

خوردن و نوشیدن غیرضروری ( مخصوصا مواد غذایی شیرین) در طی روز دندان را در معرض حملات مداوم قرار میدهد.

بهترین کار نوشیدن آب در فواصل منظم وهمینطور در حین خوردن میان وعده هاست.

5- مصرف مواد غذایی سالم و مفید برای دندان.

رژیم از همه ی لحاظ به سلامت بدن کمک میکند. سلامت دهان و دندان نیز از این اصل مستثنی نیست.

غذاهایی مثل چیپس یا شیرینی به دندانهایتان می چسبند و برای مدت طولانی تری لای دندان گیر می کنند.

غذاهای فرآوری شده و شیرین هم مضرند. در عوض، از سبزیجات و میوه های تازه استفاده کنید؛ چون به بیشتر شدن بزاق دهان کمک کرده و مینای دندان را تقویت می کنند.

6- از آنتی باکتریال استفاده کنید.

گهگاه شرایط بدنی و برخی بیماریها دندان های شما را مستعد پوسیدگی میکنند.

در این شرایط با دندانپزشک خود در خصوص راهی برای کم کردن باکتری های دهان، مثلا استفاده از دهانشویه آنتی باکتریال مشورت کنید.

7- راههای درمان پوسیدگی دندان

درمان، بسته به نوع پوسیدگی متفاوت است. اگر پوسیدگی در دندان شکل گرفته باشد؛ باید دندان پرشود.

به این منظور، دندانپزشک پوسیدگی دندان را با استفاده از دریل از بین برده و سپس آن را پر می کند. معمولا جنس پرسلین به این علت که تقریبا همرنگ دندان است برای دندان های جلو به کار میرود.

اگر شدت پوسیدگی بیشتر باشد؛ دندانپزشک از تاج یا پل دندان استفاده میکند. در مواردی که پوسیدگی دندان را از بین برده باشد وبه عصب برسد؛ باید دندان را عصب کشی کرد.

دندانپزشک پس از خارج کردن قسمتهای آسیب دیده، دندان را عایق بندی و پر کرده و بعد تاج دندان را قرار میدهد.